Pierwsze spotkania w terapii – po co są i jak się do nich przygotować?
Zastanawiasz się, jak wygląda pierwsze spotkanie z psychoterapeutą? Czy trzeba się przygotować? Czy mówić o wszystkim od razu? Czy trzeba mieć jasno określony problem? To naturalne pytania. I dobra wiadomość jest taka: nie musisz mieć gotowych odpowiedzi. Wystarczy, że przyjdziesz z tym, co teraz jest obecne.
🔸 Co się dzieje podczas pierwszych sesji?
W podejściu Gestalt pierwsze 3–5 spotkań mają charakter konsultacyjny. To czas, kiedy:
- przyglądamy się razem temu, z czym przychodzisz, co sprawia Ci cierpienie, jak wygląda Twoje codzienne funkcjonowanie,
- dopytuję o historię sytuacji, z którą się zgłaszasz – oczywiście tylko jeśli masz gotowość się nią podzielić
- pytam o historię medyczną np. konsultacje psychiatryczne, neurologiczne, stosowane leki,
- wspólnie próbujemy nazwać trudność, bez pośpiechu i bez konieczności opowiadania całej historii jeśli na ten moment nie chcesz
- zastanawiamy się, czy i jak możemy współpracować, by ta relacja była dla Ciebie wspierająca.
Nie chodzi tu o diagnozę w sensie medycznym. Raczej o rozpoznanie i nazwanie z czym Ci trudno, co się w Tobie dzieje i czego być może potrzebujesz.
🔸 I co dalej ? Kontrakt!
Na zakończenie spotkań konsultacyjnych omawiam zwykle tzw. kontrakt terapeutyczny, czyli ramy naszej współpracy. To moment, w którym:
- omawiam zasady pracy: częstotliwość spotkań, sposób ich odwoływania, kwestie płatności,
- opowiadam o tajemnicy zawodowej oraz o superwizji, z której regularnie korzystam,
- rozmawiamy o tym, co może się pojawiać w trakcie terapii, także o emocjach, wątpliwościach czy chwilach trudności,
- pytam, czego Ty potrzebujesz w tej relacji, co daje Ci poczucie bezpieczeństwa i zaufania.
🔸 Kontrakt terapeutyczny według J. Enrighta
Czasem pomocny okazuje się pięcioetapowy model kontraktu terapeutycznego zaproponowany przez Johna Enrighta. To nie tyle formalna procedura, co kolejność tematów, które warto poruszyć, budując świadomą współpracę terapeutyczną:
- Chęć bycia w terapii
Rozpoznanie i wyrażenie decyzji: Chcę tu być i chcę spróbować. - Określenie rzeczywistego problemu
Co powoduje największe cierpienie? Z czym czujesz trudność? - Sprawdzenie osiągalności celu
Czy teraz możliwa jest zmiana? Czy czujesz, że możesz coś zmienić? - Uzgodnienie odpowiedzialności i zaufania
Kto za co odpowiada w tym procesie? Jak dbamy o relację, przestrzeń, granice? - Uświadomienie konfliktów motywacyjnych
Przegląd tzw. „zysków wtórnych”, czyli co może podświadomie opóźniać zmianę?
Ten model może być inspiracją już w trakcie konsultacji. Pomaga uporządkować ważne obszary i wracać do nich wtedy, gdy pojawiają się trudności w relacji lub w procesie.
🔸 Cel terapeutyczny
Celem terapii Gestalt jest stworzenie jak najlepszych warunków do tego, by lepiej siebie poznać i zrozumieć, swoje emocje, potrzeby i reakcje. Ważnym aspektem jest też branie odpowiedzialności za swoje życie i możliwość zmiany tego, co już nie działa lub nie przynosi satysfakcji.
Cel terapeutyczny, chociaż może się z czasem zmieniać, działa jak drogowskaz: wyznacza kierunek, który jest dla Ciebie ważny. To Ty go formułujesz. Terapeuta towarzyszy Ci w tym procesie, ale to Ty decydujesz, czemu chcesz się przyglądać.
🔸 Po czym poznasz, że terapia działa?
Często słyszę to pytanie : „Po czym poznać, że terapia działa?”
To ważne, żeby o tym rozmawiać zwłaszcza, że na zmianę często trzeba poczekać, a praca nad danym tematem bywa znacznie bardziej złożona, niż się początkowo wydaje. Może to być frustrujące.
Czasem najpierw trzeba zrozumieć, co leży u źródła trudności – może lęk, złość, poczucie winy, potrzeba kontroli, a innym razem trzeba czasu by w ogóle dojść do miejsca, w którym możliwa jest jakakolwiek zmiana, bo wcześniej było zbyt trudno, zbyt mgliście, zbyt obciążająco, by w ogóle ruszyć z miejsca.
Terapia to proces, który często zaczyna się od zwiększania świadomości, zatrzymania się, odpuszczenia presji działania, a dopiero później pojawiają się zmiany – w zachowaniu, decyzjach, relacjach.
Możesz zadać sobie pytania:
- Czy lepiej rozumiem, co się ze mną dzieje?
- Czy częściej zauważam swoje emocje i potrzeby?
- Czy moje decyzje są bardziej spójne z tym, kim jestem?
- Czy mam większy wpływ na swoje życie – choćby w małych krokach?
Jeśli tak – to dobry znak, że ta praca przynosi coś wartościowego. Choć może jeszcze nie wszystko się zmieniło, coś już się poruszyło.
🔸 Nie musisz być gotowy_a. Możesz po prostu zacząć.
Na pierwszą sesję możesz przyjść:
- z gotową listą rzeczy, o których chcesz mówić – i to jest OK
- z niejasnym uczuciem, że coś jest „nie tak” – i to jest OK
- albo po prostu – z pytaniem: czy to w ogóle ma sens? – i to jest OK
Psychoterapia nie wymaga perfekcji – tylko Twojej obecności. Resztę zbudujemy wspólnie.
